GIÁO-NGÔN TRỰC-CHỈ
BÀI THỨ 35
THỂ và DỤNG duy chỉ hàng Bồ-Tát Hạnh-Nguyện hoặc giả bậc tu Tự-Tánh, tìm pháp sâu-đậm để tu Minh-Tâm Kiến-Tánh am-tường. Bằng bậc phát tâm chưa hiểu, tạm hiểu hay đã hiểu, tất cả đều nương Y-Chỉ tu-hành Minh-Tâm Kiến-Tánh Giác-Ngộ.
Còn ĐỨC-PHẬT hay VỊ-PHẬT đều Bất-Khả Tư-Nghì, khó nghĩ bàn hay nói đặng. Chỉ có Hiện-Tượng, Hiện-Sinh Đại-Diện toàn-giác, xưng-tán Phật. Khi Ngài đã Giác, Chánh-Giác không còn viễn-tượng. Vì sao? Vì Vô-Thượng Đẳng. Bước đường từ lầm-mê trở thành Chánh-Giác, trải qua từng phần, từng phần, vô-lượng Công-Đức, vô-lượng Công-Đức Phật hoàn-toàn Chánh-Giác. Ngài lưu lại đầy đủ khía-cạnh, các trở-lực, dành ban cho chúng-sanh, phát tâm cầu Diệu-Quả, bằng phương-thức THÀNH-THẬT, THIẾT-THA-TÂM, nương Y-CHỈ lời VÀNG PHẬT-NGÔN, chứng-thị Sơ-Ngộ Đại-Ngộ, từng phần trải qua từng phần Giác-Ngộ.
Nói đến TÂM thì Tâm trùm khắp, ưng-vô sở-trụ sanh nhi kỳ-Tâm, thành thử phải ấn-chỉ ĐỘC-NHẤT-TÂM, gọi là NHẤT-TÂM. Chỉ có BẢN-THỂ-TÂM là NHẤT-TÂM. Tâm Đại-Thanh-Tịnh VIÊN-MINH CHỦ-THỂ Y-THỂ. Còn TRÍ trực-thuộc về DỤNG, nên mới có THỂ-DỤNG. Tâm tùy nơi phát tâm khởi-điểm Rộng-Hẹp Lớn-Nhỏ, thì Trí phải bị Rộng-Hẹp Lớn Nhỏ. Bằng Trí thanh-thoát quảng-đại hoặc ti-tiện, thời Tâm vẫn thanh-thoát quảng-đại hay ti-tiện y như Trí. Thành thử, tùy theo như thế nào, nó ra như thế ấy, không thể phân đặng, gọi là CHÂN-NHƯ.
TRÍ phục-diện về DỤNG, tất cả phải trực-thuộc về Dụng cho đến Chân-Như, Như-Lai-Tạng, Pháp-Thân, Pháp-Giới, Pháp-Tánh. Bậc tu-hành phải dùng Công-Năng, Pháp-Hạnh nhiếp thu Pháp-Tánh, từ Vạn-Hạnh về với NHẤT-HẠNH. Hành-Thâm Pháp-Giới, thâm-nhập Pháp-Giới không còn một Giới, sở-đắc Pháp-Thân. TRÍ từ nơi Trí-Hóa đến Lý-Trí, từ Lý-Trí tu-đạt Trí-Tuệ, từng phần, từng phần thu-nhiếp TẠNG THỨC bất thối chuyển sở-đắc KIM-CANG-TRÍ Giác-Ngộ.
Trí-Dụng phân-phối vô-lượng vô-biên vô-số Trí, chung gồm tất cả Tam-Thiên, từ Nhân-Sanh-Trí, Thiên-Sanh-Trí, Tiên-Thần Thánh-Hóa-Trí, Bồ-Tát-Trí cùng Phật-Trí, đã nơi Dụng hệ-thống TRÍ-DỤNG, dù cho Thiền-Trí Giác-Trí vẫn chưa thoát khỏi Dụng, Vì sao? Vì Thiền-Trí vẫn Thiền-Dụng, Giác-Trí không ngoài Giác-Dụng. Có như thế nên Tu lìa Ngã, ngã sở chính lìa Dụng, không trụ, không chứng, pháp Bất-Khả-đắc lìa-dụng, nhiếp-thâu bá-thiên vạn trí, trở thành BÁT-NHÃ-TRÍ, sạch Dụng NHẤT-TÂM đảnh lễ Thành PHẬT.
Khi trót lầm nơi Dụng, làm chúng-sanh-giới-dụng, không còn tuyệt-đối như NHẤT-TÂM. Vì sao? Vì đã trở thành DỤNG-TÂM, bị dụng điều-động Tâm, phải bước từ bước tương-đối, vọng-động tùy Dụng khai Tâm. Tùy Chí-Dũng, dụng tạo Tâm. Tùy học-hỏi, dụng sanh Tâm. Sắc-Thọ-Tưởng, dụng giải Tâm, làm cho Tâm Thông. Tâm nương nhờ Tìm-Thức Tạng-Thức Ý-Thức hướng-dẫn Tâm. Bằng chấp-trụ hoặc giả biếng trễ Tâm đứng yên, mơ-màng tối-sáng sa Tịnh-Biệt-Tâm hay chướng-ngại Tâm, cần nương nhờ Dụng, thực-hành tu-tập có đầy-đủ Công-Năng, lần đưa TÂM thoát-dụng, gọi là GIẢI-THOÁT, không có chi Giải-Thoát.
Ngài Hòa-Thượng CHÍ-NGUYÊN vừa nghĩ đến đây, hồi tưởng lại: Lúc an-trú tại Tỉnh Kiết-Giang, Quận Kiều-Giang, Rừng Tùng-Khao. Ngài xuất-Định vượt Tầm, nhìn Sơn Hà Đại-Địa Cây-Cảnh Núi-Sông, thanh-nhã cao-đẹp, chẳng khác Bức-Tranh VÂN-CẨM hữu-tình thanh-thú, Ngài nói:
Ai chẳng biết TA, TA biết TA.
Sơn-Hà Đại-Địa, tức đều MA.
Châu mày, nhăn mặt Sơn-hà đổ.
Nhức mỏi đau mình đại-địa la.
Khi giận trời mây thành ráng đỏ.
Lúc buồn Tứ-Hải, nhuộm màu đen.
Xuôi-xuôi pháp lặng sơn-hà Tịnh.
Hòa với Sơn-Hà định viễn-miên.
Thiện tai! Thiện tai! Sơn-Hà Đại-Địa cho đến toàn-thể Chân-Như đều lầm nơi TRÍ-DỤNG, mơ-màng Giác-Dụng. Hàng Bồ-Tát, trụ mà không trụ lìa Dụng, viên-thông, không Đắc mà đắc vượt tầm Trí-Dụng, cho đến Kim-Cang-Kinh. Như-Lai không thuyết-pháp, Tu-Bồ-Đề không nghe Pháp, cốt sạch Dụng chứng-tri. Bằng Như-Lai thuyết-pháp. Tu Bồ-Đề nghe Pháp chứng tri, thì chứng tri nơi Trí-Dụng? Khéo thay CHÍ-TÔN vi-diệu!
Khi lầm-mê Trí. Trí-Hóa-Dụng thành, không sao kể hết, nguồn mê vô-lượng vô-biên. Tu cầu Chánh-Giác phải nương nơi TRÍ-HÓA-DỤNG-THU, vô-lượng vô-biên hóa-giải, không chấp-trụ cho là chứng-đắc. Bậc tu phải có TRÍ hóa-giải Dụng, bằng phương-thức Tận-Dụng giải Dụng mới TẬN-THÀNH, nếu ngồi yên chiêm-ngưỡng mong cầu thảy đều sai con đường Giải-Thoát.
Bồ-Tát thực-hành tận-dụng, hành-dụng ra vào vạn-pháp chủ-yếu tỏ Dụng, nên chi Bồ-Tát cúng-dường Tâm-Chí Đầu-Não Tim-Óc, giúp đỡ chúng-sanh, cúng-dường Chư-Phật nhiều kiếp không nhàm chán, cầu NHẤT-TÂM. Bồ-Tát lìa Ngã tu VÔ-NGÃ là pháp BỐ-THÍ THA-LỢI không Tự-Lợi, thành thử đánh đổi tất cả mà nhiếp thu tất cả, về với NHẤT-THIẾT-TRÍ với NHẤT-TÂM không hai vậy.
Trí-Dụng bản-năng TỰ-LỢI, Dụng Lợi chia ra từng Cá-Nhân, Cá-Tánh, Cá-Thể nên chìm đắm Sắc-Thinh-Hương từng Vị-Thứ, rất hiếm bậc Tha-Lợi, rất hiếm bậc dụng lợi, rất hiếm bậc cứu giúp không cầu báo. Trí-Dụng là tấm tuồng VẬT-HÓA, vạn-vật thảy đều hóa-sanh sanh-hóa, từ Cây-Cảnh Núi-Sông chung cùng nơi DỤNG, cho đến kiếp Nhân-Loài phải chịu chung cuộc của VẬT-HÓA-SANH qua từng kiếp-kiếp sanh-hóa, muôn hình vạn-tướng. Từ một Nhân-Sanh, trải qua cho đến Chánh-Giác đã từng làm vật-hóa-sanh theo Trí-Dụng, nhiều lớp dụng. Như: Thú-Vật, Hình-Thể-Vật, Thượng-Cầm, Hạ-Thú, Nhà-Giàu, Nhà-Sướng, Nhà-Khổ đủ mùi-vị, có nghĩ nhãn-quang nhìn thấy bao nhiêu loài thời chính mình đã từng vướng bị vật-hóa-sanh ra loài ấy. Gọi là LUẬT NHÂN-QUẢ khôn cùng. Do nơi đâu mà có như thế do nơi DỤNG mà thành VẬT-HÓA DỤNG-SANH.
Sự Dụng thay, vật-hóa luân-chuyển vũ-trụ Pháp-Thân, hư-hoại đổi thành mới-mẻ không ngừng. Dụng nầy mãn tự sanh Dụng khác, gọi là sanh-tử luân-hồi con đường Sanh-Diệt, nơi sanh-diệt thoát qua nhiều kiếp đổi thay, nó tùy theo sở-trường ưa-thích tham muốn nơi Trí-Dụng của mỗi chúng-sanh kiến-tạo hình-thành. Nó muốn khởi độc-ác làm nhiều điều ác, nó phải thế vì lâm nơi ác thọ-nghiệp thọ báo. Nó muốn Thiện-Tâm, Thiện-Chí, Thiện-Dụng, nó về Thượng-Sanh mà Chánh-Báo, do TÁNH-TÌNH cùng nơi MUỐN của nó tạo thành.
Lúc đang còn nguyên vẹn thì NHẤT-TÂM làm Tâm duy-nhất. TRÍ gìn-giữ là DỤNG. Lúc xa lìa NHẤT-TÂM lầm nơi Dụng thì Tâm nơi chúng-sanh trở thành phân-biệt bị-biệt nên TÁNH thế vì Tâm vọng, TÁNH-VỌNG, cho nên DỤNG tùy thuận theo mỗi Tánh chúng-sanh, chúng-sanh-tánh, chúng-sanh-giới-dụng. GIỚI cũng DỤNG, TÁNH cũng DỤNG thì làm như thế nào TRÒN Dụng về GIÁC? Duy chỉ có bậc NHẤT-TÂM về Chánh-Giác mới nhận thấu đặng nơi lầm-lẫn di-chuyển minh-thuyết cho chúng-sanh-Tánh nương theo Y-CHỈ để tu đến kết-quả thành-đạt mà thôi.
Khi làm chúng-sanh-Tánh. Chính TÁNH là TÂM của chúng-sanh. Vì sao? Vì Tánh nào trực-thuộc Giới nấy. Tâm vẫn không sửa đặng Tánh, vì Tánh vốn Tâm chúng-sanh, lấy đâu để nhiếp-độ? Mỗi bản-năng của Tánh có mỗi Giới-sanh nơi thứ-lớp con-người, nên mới chia ra Lục-Đạo, Tam-Thiên Tứ-Loài thảy đều có TÁNH-HẠNH, tiêu-biểu cho Nhân-Loài, Thiên-Loài Tứ-Loài chung khắp lớp-lang Tánh-Hạnh, bao nhiêu chúng-sanh thảy đều sẵn có bao nhiêu Tánh-Hạnh. Chư Phật thấu đặng nguồn Mê liên-hệ kết nối nhau, nên mới nói: Chỉ có HẠNH mới nhiếp thâu TÁNH mà thôi. Vì Sao? Vì TÁNH là TÂM chúng-sanh. HẠNH là DỤNG của từng phần, từng phần chúng-sanh-giới. Hạnh từng lớp, lớp-Tứ-Loài, nên chi có Vô-lượng vô-biên Tánh-Hạnh Tứ-Loài. Con đường TRI-KIẾN GIẢI-THOÁT, bậc tu GIÁC-DỤNG đặng thời GIÁC-TRÍ. GIÁC-TRÍ đặng thì GIÁC-CĂN. GIÁC-CĂN đặng thời GIÁC-THỂ. GIÁC-THỂ đến GIÁC-CHƠN. Lìa CHƠN, Lìa THỂ, Lìa CĂN, Lìa TRÍ, Lìa DỤNG, VIÊN-GIÁC CHÁNH-GIÁC-TÂM NHẤT-TÂM CHÁNH-GIÁC.
Tất cả Chư Bồ-Tát theo ẤN-CHỈ đồng-nguyện tu trên con đường BỒ-TÁT-HẠNH, ĐẠI-NGUYỆN NHƯ-LAI VÔ-BIÊN THỀ-NGUYỆN SỰ, nhờ thực-hành SỰ-SỰ, tu VẠN-HẠNH, nhiếp-thâu Vạn TÁNH, hiện-thân Bồ-Tát khắp nơi, nhiếp-thu Pháp-Giới TỎ-HẠNH, TẬN-TÁNH, không còn lấy mỗi một TÁNH-HẠNH, CHÁNH-GIÁC ./.
NAM MÔ TỐI THẮNG ĐẠI-LỰC TÔN-PHẬT
HỘ-NIỆM PHẨM CÚNG-DƯỜNG. NGÀY RẰM THÁNG BẢY.