HẠNH NGUYỆN

 HẠNH-NGUYỆN chính là một TRƯỜNG-TU BỒ-TÁT-HẠNH, nó cũng con đường Duy-Nhất Chư-PHẬT đã làm, BỒ-TÁT đang làm, các Bậc ĐẠI-CĂN CHÁNH-TÍN đều làm, con đường ấy là con đường chung.

 Kể từ xưa đến nay, các bậc tu thấp-cao từng lớp hay đến THÁNH-TĂNG vẫn nương vào con đường ấy đồng Phát-Tâm cùng Hạnh-Nguyện để Độ-Sanh. CÓ Ý-NGHĨA: Thương MÌNH và Thương NGƯỜI dìu-dắt nhau mà tu đặng Tri-Kiến đồng Giải-Thoát vậy.

 Bậc tu hành chủ-yếu là phát-Nguyện rộng-rãi. Bằng chẳng Nguyện thời Tâm chẳng mở-mang, bằng Tự-Kỷ cầu Tự-Lợi không Tha-Lợi gò-bó sợ sệt, tự hạ mình xuống chẳng dám vào trường BỒ-TÁT-HẠNH để hợp-đồng ý-chí BỒ-TÁT mà tu thì khó thành-tựu đặng. Vì sao ? Vì chẳng HÀNH, không Nguyện thì đích đến cũng không. CŨNG NHƯ:Muốn ĐẾN không chịu ĐI. Muốn LÀM không chịu CỰA vậy. Nếu không Hạnh-Nguyện thì chẳng thu-nhiếp thi-hành Pháp-Giới Lục-Ba-La mà thâm-nhập Tỏ-Tâm Thông-Pháp.

 Con đường nương theo Bồ-Tát-Hạnh để Hạnh-Nguyện rất ích-lợi đặng nhiều Tỏ-Biết toàn-mỹ, lại là một lối Độ-Sanh rốt-ráo khó nghĩ bàn. Đến Chư BỒ-TÁT vẫn nương nhờ Hạnh-Nguyện mà tỏ thấu sự kín-Nhiệm của NHƯ-LAI-TẠNG. Cũng nhờ Lý-Sự Đồng-Song trên đường Hạnh-Nguyện đoạt đến rốt-ráo NIẾT-BÀN, mềm-dẽo các PHÁP:HỮU và VÔ tận gốc không chướng ngại mà thấu-đáo các chứng bệnh của:SANH-TỬ-BỆNH-LÃO-KHỔ thời phiền-não chướng không thể xâm chiếm đặng.

 Trong con đường tu PHẬT chỉ có MỘT, nhưng nhiều lối tu, lối nào hay phương-tiện nào cũng không ngoài HẠNH-NGUYỆN và ĐỘ-SANH của giai-đoạn giao-kết vào TRI-KIẾN vậy.

 Khi bậc tu hành mới ban đầu Khởi-Tín thì Tâm-Ý tự sanh ra MẾN-ĐẠO chớ chưa có quyết-định mà tu, gọi là MẾN-ĐẠO. Đến lúc thích-thú có phần hiểu đôi chút ích-lợi liền sanh-Tâm cho kẻ khác được tu gọi là tâm KHỞI-NGUYỆN. Sau Hiểu-Đạo tâm mở-mang mà phát nguyện Độ-Sanh nương vào Bồ-Tát-Hạnh mà tu, đó gọi là tu theo con đường HẠNH-NGUYỆN của Bồ-Tát vậy.

 Con đường HẠNH-NGUYỆN nó rất sâu-rộng Bình-Đẳng không phân-biệt, nó chẳng phải PHÀM-PHU mà không Hạnh-Nguyện được. Không phải THÁNH-TĂNG mới Hạnh-Nguyện được mà thôi. Nó chẳng giai-cấp Thánh-Phàm, duy-nhất kẻ tu-hành có Thiện-Chí Độ-Sanh thôi.

 Hạnh-Nguyện có nhiều Bậc, tùy theo Trí-Tuệ mà làm, tùy sự Hiểu-Biết ít nhiều mà Nguyện làm. Nó chính là một mối giềng của tình Duy-Nhất BI-NGUYỆN. Cũng có nghĩa là: Thương lấy Mình và thương chung cùng khắp mọi người không phân-biệt. Hay bậc tu-hành đứng trước mọi hoàn-cảnh Trái-Nghịch vì Hạnh-Nguyện mà không sanh-tâm thù-hận, hoặc giả tự kiểm điểm thâm-tâm có những đố tật và chướng-nghiệp chi cản-ngăn trên con đường đạo làm giảm bớt sự tu-hành liền bỏ được, lại chỉ bày cho kẻ khác giảm bỏ.

 Hạnh-Nguyện chính là một then-chốt NGHI-CHẤP để PHÁ-CHẤP, khi phá được các Chấp ngăn ngại, liền chỉ bày cho kẻ khác Phá-Chấp đặng cùng nhau tiến-bộ phá mờ-mê, lúc mình Giác-Ngộ làm cho kẻ khác đặng Giác vậy.

 Kể từ nghìn xưa đến nay, tất-cả các bậc Thánh-Tăng và PHẬT-THÍCH-CA MÂU-NI buổi ban đầu vẫn nằm trong mê-mờ mà đến Chánh-Giác, chớ có Vị nào từ Chơn-Giác vào mê-mờ đâu? Khi đặng Chánh-Giác liền Tỏ-Biết Mình là Phật từ Vô-Thủy chớ chẳng phải bây giờ có hay mới Giác mà diễm nói để giúp kẻ khác được như mình, Đó chính là một mối giềng trong HẠNH-NGUYỆN. Hiện nay các bậc tu-hành nên nương theo Hạnh Nguyện ấy mà tu, chớ nên dìm mình xuống quá mà không dám Hạnh-Nguyện, hoặc chớ nâng mình lên cao quá khi đi trong Hạnh-Nguyện ngỡ mình là BỒ-TÁT mà nguy-hại cho con đường tu-hành. Khi-Đặng Giác-Ngộ hoàn-toàn Chân Lý bày-biện minh-bạch không sai một sợi chỉ một mảy kim, một chân lông hay một sợi tóc vậy.

 Chư Bồ-Tát cùng vớ Thánh-Tăng lúc đang nằm trong mê-mờ không khác các bậc tu hiện giờ. Nhưng chỉ có khác hơn là:TÌM ĐẶNG CHƠN-TÁNH MÀ TU, KHÔNG NÂNG MÌNH CAO, CHẲNG HẠ MÌNH THẤP MÀ TU. CÓ CHÍ-NGUYỆN ĐẠI-BI ĐẠI-HỶ ĐẠI-XÃ MÀ TU. Lúc Giác Ngộ vẫn nương theo đó mà làm gọi là HẠNH-NGUYỆN.

 Khi Chư BỒ-TÁT đã hoàn-toàn biết rõ: Vì BỔN-NGUYỆN mà BỒ TÁT mới thị-hiện.Vì chúng-sanh đa bệnh Nghi-Chấp mà Thị-Hiện. Vì Độ-Thoát chúng sanh mà Thị-Hiện. Lại vì chúng sanh nhiều bệnh thù-hận ganh-ghét đố tật phân-chia THUẬN-NGHỊCH để chấp trước nhận chịu mà Chư BỒ-TÁT mới tùy-thuận chúng sanh mà thị hiện từng lớp để Độ-Sanh gọi là VẠN-HẠNH.Chỉ vì chúng sanh đa bệnh nên Bồ-Tát mới Thị-Hiện Đa-Hạnh đặng chỉ bày tu-tập mục-đích đưa các Chúng-Sanh Tri-Kiến Giải-Thoát thôi.

 Do Bổn-Nguyện khi Bồ-Tát GIẢ-MÊ đến Bồ Tát TỎ-NGỘ, sanh-trưởng trong từng lớp chúng sanh, hoặc ở nơi con nhà Tịnh mà thị hiện hay ở con nhà Bất Tịnh mà thị-hiện, hoặc con nhà giàu hay con nhà nghèo mà thị-hiện. Nơi mà Bồ-Tát Thị-Hiện vô-kể… Vô kể vậy.

 Vì nơi thị-hiện nương theo từng lớp của chúng sanh để dạy-dỗ chỉ bày như vậy nên Phật nói sau: “Các Ông cũng nên biết rằng:BỒ-TÁT dù có đi trong Ba Đường Ác cũng không có tội, lại vì chúng sanh mà Hành Dụng THUẬN hay NGHỊCH cũng không có tội, càng ngày càng tăng Phước-Điền. Vì sao? – Vì BỔN-NGUYỆN. Vậy đời nầy hay đời sau, các bậc tu có gặp đặng bậc chỉ bày trên đường tu-tập miễn làm thế nào cho Trí-Tuệ Tăng-Trưởng và lìa các Tướng đặng Tri-Kiến Giải-Thoát thôi. Các Ông chớ nên phê-phán, khen-chê nó làm cho trên đường tu tập bị LÝ-CHƯỚNG và SỰ-CHƯỚNG mà khó lãnh-hội được lời huấn-từ của bậc chỉ dạy, lại cản-ngăn lối giải-thoát vậy.

 Nói đến bậc Chư BỒ-TÁT thị-hiện, chính là Bậc đã RÕ-BIẾT pháp Môn Giải Thoát. Còn bậc đang tu-hành thời Chưa-Biết mới xin Tu. Khi đã chưa biết, đi tìm cái để mà biết, vì vậy nên việc làm hay chỉ dạy của bậc Giác-Ngộ khó mà nghĩ-bàn đặng. Bậc ấy tùy-thuận theo chúng-sanh ngăn-chấp khi khen, lúc chê, khi mềm, lúc cứng để chỉ bày từng ly từng tí, miễn sao đưa cho chúng-sanh được Tri-Kiến Giải-Thoát là Duy-Nhất, do đó mà dùng đủ phương-tiện như sau:

 – Chúng-Sang ấy có Tánh Thanh-Tao hoặc ngay thẳng chân thật, Tâm cao-cả rộng-rãi hay giúp-đỡ mọi người. Thời bậc ấy vì chúng-sanh nọ mà khen tặng THIÊN-HẠNH là hơn cả. Khiến cho họ thích-thú để dìu-dắt chỉ bày làm cho Trí-Tuệ Tăng-Trưởng đoạt đến Tri-Kiến Giải-Thoát.

 – Chúng-sanh ấy ưa thích NHÂN-NGHĨA- LỄ-TRÍ-TÍN, Bậc ấy bèn chìu theo ý nên sự Đi-Đứng-Nằm-Ngồi khen tặng Nhân-Thiên là hơn cả. Lại dùng phương-tiện nói: PHẬT-PHÁP BẤT-LY THẾ-GIAN-GIÁC làm cho chúng-sanh được vừa lòng, để chỉ bày cho họ đặng Trí-Tuệ Tăng-Trưởng đến Thông-Đạt mà Tri-Kiến Giải-Thoát.

 – Chúng-Sanh ấy nóng tánh sân-hận hay hơn thua kẻ lân cận, bậc ấy vì chúng-sanh đó mà khen-tặng tán-thán pháp NHẪN-NHỤC là hơn cả, cùng với Hành-Nguyện Lục-Hòa thật quý báu vô kể. Làm cho chúng-sanh nọ tiêu-giảm A-TU LA Tánh, lại khiến cho Trí-Tuệ Tăng-Trưởng Thông-Đạt mà Đến Tri-Kiến Giải-Thoát.

 – Chúng sanh ấy vì: Say-Dâm Tham-Dục-Vọng hay vì Ái-Nịch, Bậc ấy vì chúng-sanh nọ mà diễm nói Sanh-Tử Bất-Tịnh (Lộn-Kiếp) thọ-báo Ngạ-Quỷ Súc-Sanh, làm cho chúng sanh ấy khỏi sự tham-dâm cùng Dục-Vọng Tâm ý mở-mang vào Bình-Đẵng, Trí-Tuệ Tăng-Trưởng thông-đạt mà Tri-Kiến Giải-Thoát.

 – Chúng-Sanh ấy ưa thích xa-hoa hay nhiều lời dối gạt vọng-ngữ. Bậc ấy liền khen tặng lời nói chân-thật tu-hành Chân-Chánh Bản-Năng Nhân-Thiên sẽ đặng thụ-báo các cõi Tiên-Thần đầy-đủ sự sung-sướng, bậc ấy liền nghe theo lìa đặng Súc-Sanh Ngạ-Quỷ mà Trí-Tuệ Tăng-Trưởng Thông-Đạt đến Tri-Kiến Giải-Thoát.

 – Chúng-Sanh ấy vì Tham-Sát hay Mưu-Sát cùng bày vẻ cho kẻ khác đi sát. Hoặc thù-hận chém giết thâm-hiểm. Bậc ấy dùng phương-tiện khen-tặng Công-Đức của Pháp-Thiện, có khi dạy sự làm Thiện để bồi-dưỡng công-tu, hoặc phóng-sanh thêm Phước-Báo, hay Bố-Thí để khởi sự Từ Bi, khiến cho chúng sanh ấy nhận đặng nhiều sự lợi ích, làm cho Trí-Tuệ Tăng-Trưởng Thông-Đạt đến Tri-Kiến và Giải-Thoát.

 Nói chung lại chư Bồ-TÁT vì chúng-sanh mắc vào Ba-Cõi Sáu Đường mà tùy-nghi thuyết-pháp cốt chỉ dạy đến Giải-Thoát. Chớ thật ra Bồ-Tát không có lấy một Cõi nào gọi là Cõi của BỒ-TÁT. Vì sao? Vì tất-cả đều là cõi của BỒ-TÁT vậy.

 BỒ-TÁT nương nhờ Hạnh Nguyện mà đặng tròn khắp, được công-đức vô lượng vô-biên nên việc làm của Bồ-Tát khó nghĩ-bàn đặng.

 Vậy Bậc tu-hành nên nương theo Trường của BỒ-TÁT-HẠNH mà tu, đặng cùng một CHÍ-NGUYỆN thời Chư Bồ-Tát sẽ hộ-trì cho đoạt đến SỞ-NGUYỆN.

NAM-MÔ HẢI-HỘI PHÁP-TẠNG HỘI-THƯỢNG PHẬT BỒ-TÁT