DƯỚI MẮT THIỀN SƯ VÒNG ĐAI PHÁP GIỚI

 THIỀN-SƯ đang ngồi trên chiếc Chõng-Tre, đôi mắt nhìn ra khu rừng đầy cây-cối. Buổi sáng hôm nay Ngài tỉnh-táo mặt tươi nhuận, in-tuồng nghĩ-ngợi hân-hoan những gì nơi Ngài mà Ngài sắp nói, chỉ lẩm-bẩm nơi miệng còn Tám hôm đến ngày Sinh-Nhật gần Mười-Bốn ngày Tết Nguyên-Đán đầu xuân, ta thực-dụng đã Sáu-Mươi-Bảy năm nhanh chóng thật.

 Thiền-Sư mang đôi hài, bước khỏi chõng tre, ngồi vào chiếc ghế, bẻ cành củi khô, viết dưới mặt đất: Phật nói Phật nghe. Chúng-Sanh chỉ nghe, chúng-sanh lại tự-ý nói. Thiền-Sư viết xong cười-xòa, Ngài tiếp. Chưa bao giờ chúng-sanh lãnh-hội đặng lời Phật nói, vì chúng-sanh quan-điểm, Phật nói đều là lời Phật-Giới, Chúng-Sanh đang nghe chỗ nghe kia đều là nơi nghe Giới-Sanh, làm thế nào nhận lãnh để nghe lời Phật nói?

 Lạ thay! Đối với Phật Ngài luôn luôn giải-giới bởi chúng-sanh giới lầm-mê, do đó mới hóa-giải mọi bề, trái-lại Chúng-Sanh thêm mê mọi cách, cho nên thường nhiễm dơ-sạch, sạch-dơ, tốt-sanh xấu-diệt, do đó Phật tận-thấu từng cơn, cho đến chừng nào trơn liền mới cảm-thông lời Phật nói.

 Khó khăn thay cho sự lầm-mê vòng-đai pháp-giới, di-chuyển linh-động làm sinh-chúng nhiều kiếp Thọ-Sanh, đối với Thân-Mạng ta phải lên xuống thăng-trầm mới tận-tường pháp-giới tỉ-mỉ diện-mục bổn-lai từng lớp-lớp. Nhiều khi ta nghĩ lại, nhiều lúc phải phân-vân, chúng-sanh nó tuy gần, nhưng tuyệt-tình xa vời-vợi, Ta không còn nói năng hay chờ đợi. Tận-Dụng Thể-Chân phát-hành Biệt-Tôn Vô-Thượng-Đẳng, chính tình lời chỉ-thẳng trực-chỉ tận giáo-ngôn, mong mang đến chốn trường-tồn để tri-ân Tam-Thế-Phật. Thiền-Sư nói đến đây, Ngài nhìn vùng mây trải, nhìn lại lá vàng rơi, nhìn đời sau tận-thế. Ngài bèn vỗ-vế đứng dậy xoa-tay, châu mày nghĩ-ngợi. Ngài đến chiếc chỏng nằm dài chưa dám nói.

 Bỗng bên ngoài con Bướm bay thẳng vào nhà, bướm chưa biết lối ra, còn đang bay qua bay lại. Thiền-Sư nhìn nó, nở nụ cười tươi, Ngài nói: Nầy bướm, chính mầy là Pháp-Giới, mầy có giới hai cánh bay, có giới đôi lông mày, Sáu chân mày đều là Giới. Bổn-Lai Diện-Mục bay lên đáp xuống, thực-dụng những Mật-Hoa. Vì kiếp mi đậm-đà xinh-xắn, do hoa nở sinh, Ngài đứng lên cầm chiếc quạt giấy, đưa Bướm bay bổng ra ngoài.

 Đối với Thiền-Sư Ngài thường nghĩ về vấn-đề Pháp-Giới. Ngài bước đi trên Thảm-cỏ xanh, nhìn hai bàn chân của Ngài đã có sẵn từng giới, cùng với Thị-Danh nào là thị-danh ngón-cái, ngón-giữa, cùng ngón-út, bàn-chân, ngón-chân, mỗi mỗi đều là giới cùng thị-danh cả. Ngài nhớ lại Kim-Cang-Kinh, lời dạy của Như-Lai. Nó chẳng phải là: Thế-Giới, Nhưng Thị-Danh Thế-Giới, Ngài so lại: Nó chẳng phải là: Ngón tay ngón chân Đầu-Cổ tai-họng, nhưng Thị-Danh nơi nó là ngón-tay, ngón-chân đầu-cổ tai-họng. Bướm kia nó cũng đầy đủ Giới, cũng vẫn có thị danh.

 Thật hay thay cho Thị-Danh danh-giả để cho nhân-sinh tứ-loài nương nơi đó mà giao-cảm nhau trong một nước con người với con người đồng hiểu-biết Từ-Ngữ ngôn-ngữ nhau. Đứng nơi thị-danh Pháp-Giới thời từ hoàn-cầu thế-giới nó có quyết-định như nhau, tuy vốn thị-danh nhưng thị-danh chung kết đều Giới. Đến giai-đoạn Tỏ-Giới thời nhận chân là: Nó chẳng phải pháp-giới, Thị-Danh là Pháp-Giới, chính thật pháp-giới. Cũng như nó chẳng phải là Thế-Giới, nhưng thị-danh Thế-Giới, thật là Thế-Giới.

 Pháp-Giới là một Vòng-Đai duy-nhất chung tất-cả Nhân-Sinh Tứ-Loài hoàn-toàn bao-vây trong sanh-tử không ngoài một ai khỏi bị vòng đai pháp-giới. Chỉ có Bậc Vô-Thượng-Đẳng Chánh-Giác mới làm chủ-động pháp-giới mà thôi. Có bị vòng-đai như thế mới có làm Chúng-Sanh-Giới, đã chúng-sanh-giới là mê chưa hẳn đã ngộ, bằng còn một giới chưa giải-quyết xong vẫn lâm nơi qui-chế Phật-Giới.

 Thiền-Sư đã qua từng khúc-co Pháp-Giới, từ nơi Tâm-Chí quán-chúng của Ngài, Tạng-Thức sáng-soi ý-Thức, trưởng-thành Pháp-Giới, do ý-thức cố-thủ nên gọi nó là Nghiệp-Thức, bằng ý-thức không thủ thời như nhiên vạn-pháp diễn hành từ pháp nầy đến pháp kia, chẳng có chi gọi là pháp-giới. Trường-hợp nầy Thiền-Sư đã từng trãi qua, chỉ vì nương nhờ TÂM-CHÍ mà soi tỏ đặng bằng chưa đến mức-độ công-dụng Tâm-Chí thì chưa bao giờ tỏ-rõ pháp-giới cùng Nghiệp do đâu mà phát-sanh. Vì sao? Vì đa-số, cho đến những bậc tu đại tín-thành, chưa có Chí-Dũng thời toàn nương nơi TÂM-THỨC để tu.

 Thiền-Sư nói: TÂM-THỨC và Tâm-Chí nó chỉ một Thể mà hai lối dụng khác nhau. Tâm-Thức nó theo thức chuyển hình thành được gọi là TÂM-PHÁP chung một, thành-thử tỏ pháp liền tỏ-tâm, tâm không ngoài pháp. Nhưng tâm kia bậc tu-hành chưa có Chí-Dũng trải qua các pháp thì làm sao tỏ pháp cùng tâm? Bậc được dùng Tạng-Thức để soi nghiệp-thức chính là những bậc sẵn có Chí-Dũng, chí-dũng nương nhờ Công-Đức mà có, chưa có công-đức chưa phát sanh Chí-Dũng.

 Thiền-Sư nghĩ lại, Vạn-Pháp như huyễn, lướt qua khỏi nhìn lại mới nhận chân nơi huyễn của nó. Bằng đứng yên làm sao kiến-tri cho đến chỗ huyễn thành chân? Thiền-Sư rất cần Bổ-Sung những điểm chi thiếu-khuyết trên bước đường tu hơn là tu-cầu tiến thân trong quả vị, vì sao? Vì chưa BI-CHÍ-DŨNG, chưa TÍN-HẠNH-NGUYỆN thời làm thế nào, kết-quả đặng chỗ Chánh-Tín Chân-Tôn hay Đạo-Hạnh cao-dày chỉnh trang Tịnh-Độ? Nếu chưa nguyện thời làm như thế nào thu đạt toàn-năng trọng thành Ba-Thân Viên-Mãn?

 Thiền Sư rất biết thật biết. Trí-Bát-Nhã viên-dung, trên con đường tu-hành Nghiêm-Túc là một điều tối quan-hệ cho tất-cả những vị Đại-Chí Đại-Bi nương nơi Đại-Nguyện mới thâu-đạt phá-vỡ vòng-đai pháp-giới. Bằng tuyên chờ đợi, tu lợi riêng mình, lặng thinh Tịnh-Nghiệp ra vào chưa biết, cầu miết chẳng thông, chưa đồng bao giờ kết-quả?

 Vì sao nó như thế? Vì Pháp-Giới duy-nhất có một từ-ngữ chung gồm bao-phủ lầm-mê. Nhưng lại có Ba-Lối phát-hiện Pháp-Giới. Tu-Đạt chung khắp gọi là Ba-Thân Viên-Mãn, bằng sai lệch thì khó khăn trở về Chánh-Giác. Bậc tu rất cần nhiếp-thâu Ba Lối là như thế.

 Một là: TƯỞNG-TƯỞNG Phát-hiện Pháp-Giới.

 Hai là : HÀNH-ĐỘNG Thuận-Nghịch Pháp-Giới.

 Ba là : NGUYÊN-TƯỚNG Bất-Diệt Pháp-Giới.

 Nguyên-Tướng pháp-giới là hiện-tướng Sơn-Hà, Đại-Địa, Tứ-Loài cho đến Cảnh-Giới các Cõi Tam-Thiên Đại-Thiên Thế-Giới hoàn-cầu, nói chung hữu-sắc hữu-giới hữu-ngôn hữu-giới, hữu-tưởng hữu-giới, gọi là Nguyên-Tướng Pháp-Thân Bất-Diệt.

 Về Tưởng-Tưởng phát-hiện pháp-giới, khởi điểm là Tư-Tưởng nhận-định thấy tư-tưởng, khi hiện-tưởng liền thấy-biết hiện-tưởng, lúc quán-chúng cùng khắp liền tỏ thấy quán-chúng, Nó có nhiều Viễn-tượng lành-mạnh tối-sáng nên nó là Thực-Tướng Vô-Tướng Tam-Muội, chưa khẳng-định minh-sát, chỗ Có và Nơi Không phải tu-hành nơi pháp-môn Tam-Muội.

 Tư-Tưởng thể-tánh nơi nó khởi-sanh, khởi-diệt, khi chẳng còn sanh-diệt, diệt-sanh, qua từng giai-đoạn thì nó là Thường-Tưởng. Lúc chuyên-chú để soi nó lại được gọi là Định-Tưởng. Bằng tìm tòi chân-lý, tìm hiểu lý-chân, tìm gần đủ cách, cho nó thị-danh Tiềm-Thức, phân-biệt từng môn, từng lớp-lang lớn nhỏ gọi đó là Ý-Thức năng-phân. Bao-Quảng tỏ-thấu từng phần, chẳng cân nặng-nhẹ, gọi nó là Tạng-Thức, hợp-tánh Như-Lai để phơi-bày Pháp-Giới gọi đó là Như-Lai Nhãn-Tạng.

 Tư-Tưởng Pháp-Giới, từ thế-gian đến xuất thế-gian. Từ chư-Phật chánh-giác cho đến Chúng-Sanh lầm mê tu-cầu chánh-giác gọi là Vòng-Đai TAM-THẾ, đường lối Phật với Chúng-Sanh thành-Phật.

 Lại có TAM-GIỚI chư-Thiên trở thành TAM-THIÊN Đại-Thiên thế-giới cho đến Rồng-Người, Mười tám cõi Trời quản-lý Thế-Gian. Mỗi Giới, mỗi cõi nói chung đều là tư-tưởng, về Chánh-Báo thọ-báo bất-đồng nên cao-thấp khác nhau về Lý-Tưởng mà thụ-sanh lớp-lớp không ngoài trong Như-Lai Tạng-Giới.

 Thiền-Sư, Ngài nghĩ đến đây lặng thinh, hai tay nâng lấy chiếc-đầu, tóc Ngài đã trở thành trắng nhiều, đen ít lâm-râm giữa TAM-THẾ. Chúng-Sanh và Phật lần tiến, Ngài thở một hơi dài như tiếp nối hư-không vô-tận. Thiền-Sư nhìn lên nói: Bậc tu đạt Ba-Thân Viên-Mãn Chánh-Giác, nhìn lại quãng đường dài đã trãi qua rất tường-tận chu-đáo, tuy nhiên như thế mà vốn nó có mạch-lạc thụ-sanh cùng thoát-sanh ra từng thứ bậc chánh-báo cùng thọ-báo chẳng sai chạy tí nào mảy-may nào dư-thiếu. Còn bậc đang tu thời chưa biết mình tu những gì để mà tu, thật khó-khăn thay nơi mê chỗ giác.

 Đức Vô-Thượng Ngài đã trải qua, dạy cho Tứ-Chúng rất tỉ-mỉ, từ khởi-điểm đến tận-cùng không thiếu-sót nơi Tam-Tạng Kinh-Điển, mỗi bước đi đều nâng đỡ, một niệm-khởi sai đều có lối về, đến tận cùng ba-thân vọng tưởng đảo-điên, mộng-tưởng niết-bàn Ngài thảy đều nói trong 62 kiến-chấp, thế mà vẫn lộn-vòng nơi pháp giới, vẫn thọ-ngã ở bản-năng, vẫn đắm-say nơi Sắc-Tướng Giả-Tưởng, rất hiếm bậc căn-bản tu-đạt tận thấu Pháp-Thân có Ba-Lối nhiếp-thâu Chánh-Giác.

 Lúc bấy giờ Thiền Sư. Đắn đo chưa muốn nói, dù Ngài nói ra nó chẳng dư, không thiếu của lời Đức Chí-Tôn đã từng diễn-giải nghìn xưa. Ngài tuyên đọc lại với một chân-lý chung gồm, mà lời biện-minh hơi khác của thời-cơ Ngài đương nói, để khai-hoang mở lối TAM-THÂN TỨ-TRÍ hợp hòa Chánh-Giác.

 Thiền-Sư an-nhiên nói: Thật khéo thay. Khó khăn thay cho con đường giải-thoát viên-mãn Ba-Thân, nó phải kết-hợp đầy-đủ các giáo môn, mỗi pháp-môn đều có trợ giúp vào con đường viên-mãn, chớ chưa hẳn mỗi một pháp-môn Tu-Thiền mà liễu-thông Tận-Giác. Bằng không tu-thiền thời chưa Đắc-Đạo. Tọa-Thiền chứng-tri đắc-đạo, tận-tường pháp-giới thâm-nhập viên-thông, Môn-Thiền chủ-động bấy nhiêu thôi. Nực cười thay cho kẻ tu-thiền đòi phải thấy, cái-thấy nơi thấy của kẻ tầm thường như thấy Trời-Phật Tiên-Thánh, thấy những gì mà điên-đảo đảo-điên vọng-khởi để mà thấy, chớ nào có chủ-tâm cho mình thấy nghiệp, cho tỏ đặng tâm, cho khỏi sai lầm mắc vào pháp-giới, mới thật cái chánh kiến-tri mà đặng tri-kiến.

 Đối với Thiền-Sư đã từng trải qua, những gì chư Bồ-Tát đã làm, Thiền-Sư vẫn tu để làm, những gì Chư-Phật đã đi qua nay Thiền-Sư nương nơi đó để đặng đi. Ngài nói đến đây trầm-ngâm lặng-lẽ, sau liền nói tiếp, Thiền-Sư nhắc lại: Phần trên Ngài đã phân-tách Một Thể mà hai dụng, hai lối tu-hành khác nhau như: Tâm-Thức và Tâm-Chí cùng một Thể, nhưng những bậc tu-hành dùng TÂM-THỨC, thường tiêu-cực tu-cầu hơn là dụng Tâm-Chí tu-đạt giải-thoát. Vì sao? Vì Tâm-Thức thuộc về SẮC-PHÁP chiêm-ngưỡng. Sắc-Tướng tác-dụng chánh-báo Nhân-Thiên, ngoài ra nhìn thấy toàn-diện hoàn-cảnh an-nhiên thanh-tịnh qua hoàn-cảnh, chưa nhận chân là Pháp-Giới, hóa-giải pháp-giới từng cơn liễu-ngộ, đến cuối cùng, bậc tín-tâm tu-tập phải qua pháp-giới Cõi-Trời Sắc-Cứu-Cánh, lìa sắc tướng về nơi như-tướng mà giải-thoát, hai nữa sau khi tuổi-thọ lâm-chung phải Tưởng-Niệm, hoặc Không-Tưởng-niệm mà vào chánh-báo Hữu-Dư Niết-Bàn hay Vô-Dư Niết-Bàn, chưa vẹn Tam-Thân Viên-Mãn Tu-Phật trong lúc đang tu, rất quan hệ Khởi-Điểm như thế nào, đến kết-chung toại-nguyện như thế ấy, đó là thường.

 Còn về TÂM-CHÍ để tu-cầu, thì Tâm kia phải có Chí, đương nhiên HUỆ nọ phải có ĐỊNH, Định-Tuệ tức là Chí-Tâm. Cho nên Đức Chí-Tôn Ngài nói: CHÍ TÂM QUY MẠNG LỄ, phải chăng có Chí cùng Nhất-Tâm Đảnh-Lễ.

 Cao đẹp thay những Vị biết sử-dụng Chí-Tâm để tu-cầu giải-thoát, vì sao? Vì Tâm-Chí nó thực thuộc về TẠNG-THỨC tu gần Như-Lai-Tạng, mới thám-sát đặng Pháp-Giới đảm-phá vô-minh. Còn Tâm-Thức là lòng tu theo ưa-thích pháp-giới hơn là Tự-Tánh giải-giới.

 Thiền-Sư Ngài nói đến đây lắc đầu suy-tính. Đạo-Phật chủ-yếu các bậc tu-hành phải tự phát-tâm Chí-Dũng, mới thọ-trì bảo-pháp tỏ-rõ lối tu mà lướt qua từng pháp-giới thâm-nhập khỏi chốn lầm-mê, chớ tu nơi ngưỡng vọng làm sao tỏ-pháp? Mấy ai đã từng biết. Chính Thiền-Sư vẫn chưa ngờ, Chí-Dũng tâm mới thông, Tu nơi Tạng-Thức tâm đặng bao dung, chí nương nơi hướng-thượng nhờ như thế nên Chánh-Báo thọ hưởng trong Tam-Thiên, Đại-Thiên thế giới tùy theo thức-bậc mà thọ-lãnh cảnh-giới, hơn là ý-thức thọ-báo eo-hẹp nhỏ-nhen chịu nơi pháp-giới thọ-sanh trong vòng sanh-tử.

 Nên Bồ-Tát Hạnh-Nguyện Giải-Giới hơn thọ-giới chấp-mê, nó chẳng đến mà đến trường-tồn bất-diệt. Bồ-Tát tu-cầu Tạng-Thức mới quán Như-Lai, nương nhờ tạng-thức Nhãn-Tạng lần tiến mức tu, gọi là vào dòng Như-Lai hành-sự sạch-lý thoát khỏi vô-minh, thâm-nhập nơi Như-Lai-Tạng mà rốt-ráo gọi là Như-Lai chánh-giác. Phần nầy là phần Tưởng-Tưởng phát-hiện Pháp-Giới, gọi là Thứ Một của Trí-Tuệ lầm-mê.

 Phần hai về: Hành-Động thuận-nghịch pháp-giới vẫn có tầm quan-trọng, không kém phần Tưởng-Tưởng pháp-giới Tạng-Thức sáng-soi, các ông nên chủ-ý.

 Hành-Động, chính là phần Chánh-Báo, nó có phần quan-trọng hơn Tạng-Thức, mỗi một khi hành-động sai biệt với quả-vị tu-chứng trình-độ hiểu-biết nơi mình thấp-kém làm cho Chúng-Sanh đánh giá-trị nơi mình thời đương-nhiên chính mình làm tổn-thương cho mình chớ chẳng ai hại mình cả. Hành-Động tiêu-biểu cho giai-cấp thứ bậc như Tiên-Thần-Thánh, cho đến những bậc quân-tử Vĩ-Nhân, cùng với viên-chức giáo-chức. Mỗi thứ bậc đều có một hành-động tư-cách Thiên-Cách Nhân-cách khác nhau, cho đến Loài-Quỉ loài-quái, loài yêu-tinh mỗi giống đều có hành-động nơi nó không sai chạy.

 Những bậc tu-hành đã từng thành-tựu Tạng-Thức hóa-giải pháp-giới, lại tự mang vào mình pháp-giới mà chẳng hay biết đa-phần do Hành-Động bất-cẩn mà phát-sanh thuận-nghịch pháp-giới. Lòng mình nhất-tâm giúp-đỡ cho chúng-sanh tứ-loài mà hành-động mình lại tạo pháp-giới cho những người mình giúp sanh sân-hận, đó là một câu-chuyện đáng kể. Có những bậc thuyết-minh như lời Phật nói, nhưng hành động ngôn-ngữ bừa bãi thì khó tu-đạt đến Ba-Thân Viên-Mãn. Lại có bậc Thông-Đạt Phật-Pháp, trải qua nhiều pháp-giới đã từng nhiếp-thu, nhưng lúc bản-tâm Tâm-Chí sáng-soi thấy chính mình chưa hoàn toàn giải-thoát đang còn luẩn-quẩn niết-bàn chưa ngã ngũ thực-chứng đó chính là Tánh-Tướng chưa đồng. Tạng-Thức cùng Đạo-Hạnh chưa hợp hóa làm sao chứng-tri nơi thành-đạt?

 Đức Thế-Tôn Ngài thật biết. Đức-Trí phải đồng, Tướng-Tánh tương song, Đạo-Hạnh đồng nhất là một con đường kết-quả Bát-Đại. Bằng Đạo-Hạnh chưa thành dù cho có giác chăng vẫn lai-sanh theo hành-động mà chánh báo. Có những bậc tập-quán quen-thuộc Hành-Động theo Quỉ-Quái làm toàn là nghịch-hành với mọi người, phải bị lai-sanh làm Phật-Quỉ. Phật-Tiên vì củng cố hành-động, Phật-Thánh vì cương-lĩnh oai-hùng, do sự-việc hành-động nên mới có tất-cả các Cõi, các Cảnh-Giới đều có hiện Thân-Phật mà thuyết-pháp, rất hiếm bậc tu đạt Ba-Thân Vô-Thượng Chánh-Giác.

 Hành-động là một biểu-tượng quá-khứ tiền-kiếp gần nhất, hiện kiếp nầy lai-sanh. Nó cũng ảnh-hưởng do tập-nhiễm của tánh-tình nhiễm trước chung-quanh bè-bạn dòng họ mà ra. Bậc tu-hành chuyên-chính quán-sát thật biết trên con đường tiến-bộ tu-cầu của mình có hai điều đáng kể nhất cần phải thực-hiện. Thế nào là hai điều đáng kể? Một là hóa-giải pháp-giới cốt tường-tận pháp-giới là điều đáng kể. Hai nữa là Hành-Động làm cho những người chung-quanh mình cảm-mến, tán-thán cốt thực-hiện Thuận-Hành để Nhiếp-Thu Pháp-Giới đó chính là điều đáng kể. Từ nơi khởi-điểm thật biết hai điều đáng kể, nên chi bậc tu-hành chuyên-chính mới Chứng-Tri VÔ-SANH PHÁP-NHẪN mà thực-hiện Nhiếp-Thu Pháp-Giới Tận-Tường Pháp-Giới nơi pháp-môn Vô-Sanh Pháp-Giới Vô-Diệt Pháp-Giới, đặng tường-tận pháp giới. Nếu tường-tận pháp giới mới thấu-đạt đặng BỔN-LAI DIỆN-MỤC pháp-giới mà Tận-Giác Tam-Thân tận-thành Viên-Mãn.

 Sự trọng-yếu của phần hai, lối hai nầy đáng kể nơi trọng-trách thành-đạt, nên Phật dạy phải thực-hành TỨ-NHIẾP-PHÁP, phải Đồng-Hành và Đồng-Sự nhiếp giữa các bậc cùng chúng-sanh, cốt hoàn-toàn không thiếu-sót mà Viên-Mãn. Có Đồng-Hành-Nhiếp, có Đồng-Sự-Nhiếp, có thực-hành-nguyện cùng Hạnh-Nguyện mới chu-đáo Hiện NHẤT-THIẾT SẮC-THÂN trên bước đường Hành-Động.

 Thiền-Sư Ngài suy-tính đến đây Ngài thở-dài, miệng lẩm-bẩm: Lạ thay tác-tệ thay cho quan-niệm lầm-lạc của chúng-sanh. Ta nói đến Tứ-Nhiếp-Pháp Lục-Ba-La-Mật-Đa thì họ chẳng nghe đặng tý nào. Vì danh-từ nầy họ đã từng đọc, từng biết họ đều quan-điểm tầm-thường quen-thuộc. Đúng nơi lý-trí của họ, nếu bậc tu đào-sâu thực-hiện Tứ-Nhiếp-Pháp, khi thật tỏ mới cho Ta nói ra đây chính là một điều thiết-thực. Hành-Động Nhiếp-Thâu hợp-hóa giữa mình cùng tất-cả mà sở-đắc Hiện Nhất-Thiết Sắc-Thân đồng-hành đồng-Sự là một pháp-môn Đạo-Hạnh tối-thượng, liên-hiệp với Như-Lai, đặng Như-Lai thọ-ký thành Phật. Hành-Động Thuận và nghịch đều là Pháp-Giới, chỉ có đồng-hành đồng-sự nhiếp thâu tường-tận mới thâm-nhập pháp-giới, trưởng-thành Ba-Thân Viên-Mãn mà thôi.

 Còn lại Phần Ba là: NGUYÊN-TƯỚNG Bất-Diệt Pháp-Giới, phần nguyên-tướng bất-diệt nầy vô-cùng siêu-đẳng có hằng-hà sa-số lớp chúng-sanh nhìn-nhận khác nhau nhưng chung-cùng thảy đều sống trong Nguyên-Tướng pháp-giới, bằng thoát khỏi vòng-đai pháp giới thì mới hay chính mình lầm-mê, sự nhận-thức của mình sai-biệt nơi chốn Nguyên-Tướng bất-diệt để tìm-tòi cảnh-giới Niết-Bàn siêu-hình vạn-tướng, do sự lầm-mê mà phát-sanh hoài-vọng đảo-điên nơi mộng-ảo.

 Khi bấy giờ có một Vị đến thưa gởi Đức Thế-Tôn: Bạch Thế-Tôn. Ở nơi đây nó là Đời Ngũ-Trược Ác-Thế hay Bồ Đề bất-diệt? Ở đây là Thế-Gian hay Tịnh-Độ Niết-Bàn, con kính nhờ Đức Thế-Tôn chỉ giáo.

 Ngài nói: Ở đây cũng là Đời Ngũ-Trược ác-thế. Nó cũng là Bồ-Đề Bất-Diệt nào sanh? Nó vẫn Thế-Gian Tịnh-Độ Niết-Bàn. Ngài dạy xong lặng-thinh không nói.

 Vị kia thưa hỏi: Con kính nhờ Đức Thế-Tôn Ngài quyết-định một từ-ngôn. Niết-Bàn hay Tịnh-Độ, Thế-Gian Bồ-Đề con nhận-lãnh làm Ấn-Quyết. Đức Thế-Tôn Ngài đáp. Nầy Trưởng-Giả, Ta không thể Ấn-Quyết nơi nầy, chốn nầy chỗ nầy, địa-giới nầy là nơi chốn-chỗ Niết-Bàn hay Tịnh-Độ, vì sao? Vì Ấn-Quyết Tịnh-Độ Niết Bàn, Ông không tu, chưa chứng đang còn sanh tử tử-sanh trong vòng-đai pháp-giới, lâm nơi Ngũ-Trược ác thế mà tử-sanh, thì lời Ấn-Quyết kia ta hoàn-toàn chịu trách-nhiệm hư-dối sao? Bằng Ta ấn-quyết nó là thế-gian, nó đầy ngũ-trược ác-trược thế gian. Ông tu-hành Tinh-Tấn Giải-Giới lầm-mê Chứng-Tri Niết-Bàn, tỏ rõ Bồ-Đề an lạc thì trái-lại lời Ấn-Quyết nơi Ta là không thật sao?

 Thiền-Sư đang suy-nghĩ câu-chuyện trên của Vị thưa hỏi Đức Thế-Tôn, Ngài vô-cùng tán-thán Đức Chí-Tôn tận-thấu Nguyên-Tướng, thị-hiện đầy-đủ cho từng lớp Chứng-Tri Giác-Tướng Sắc-Tướng cùng với Tận-Tướng Niết-Bàn của ba đơn-vị Chánh-Báo, Thọ-Báo nơi Phàm-Phu Sắc-Tướng, Chốn Bồ-Tát Giác-Tướng cùng Chư-Phật Tận-Tướng lành thay khéo thay cho Nguyên-Tướng Bất-Diệt.

 Ngài nở nụ cười nói:

 Trăm-Năm TƯỚNG-THÚ thường còn

 TƯỚNG-NGƯỜI Bất-Diệt, vuông-tròn khắp nơi

 Tiên-Thần TƯỚNG-THÁNH triệu đời

 Nào đâu Mất-Mát mà lời kêu than ?

 Hay thay, tuyệt-tác thay, cho Thượng-Cầm Hạ-Thú vẫn thường-còn hàng-hàng triệu-triệu năm chưa bao giờ mất Tướng. Đến Con Người Tướng của Người đời đời không mất Tướng, triệu triệu vẫn còn nguyên, lại như Tiên-Thần Thánh-Hóa Chư-Phật Thánh-Tăng thảy thảy Bất-Diệt. Tại sao nói nó Bị-Biệt, do lầm-mê phát-sanh cớ sự ?